Et introibo ad altare Dei, ad Deum, qui lætificat iuventutem meam

MINISTRANT

portal ministrantów posługujących w klasycznym rycie rzymskim


Rodzaje Mszy św.

     

Strona główna

Biblioteka ministranta

Ministrantura

Ceremoniał

 

Rozgatunkowanie Mszy św. da się przeprowadzić pod względem zewnętrznej uroczystości czyli dodatkowych obrzędów, śród których się odbywa, pod względem jej stosunku do wiernych i pod względem użytego do niej formularza.

1.      Co do uroczystości zewnętrznej rozróżnia się:

a.       Mszę uroczystąMissa sollemnis, odprawiana ze śpiewem celebransa i chóru oraz liczniejszymi ceremoniami, z asystą diakona i subdiakona, a także  incenzacją (okadzaniem) na Introit, Ewangelię i Ofertorium.

b.      Mszę śpiewanąMissa cantata, która jest śpiewana w oznaczonych częściach jak solemnis, ale bez asysty i incenzacji. Odpowiedzi przepisane dają prócz ministranta śpiewacy w chórze. Zasadniczo są we Mszy św. śpiewanej bez asysty wszelkie incenzacje niedozwolone. Lecz dla powetowania Mszy św. z asystą, w mniejszych kościołach wprost niemożliwej, dopuszczalne są zwykłe msze śpiewane z przywilejami solennych, a więc z incenzacją, na podstawie indultów diecezjalnych, a nawet dozwolone bywa w niej siedzenie podczas dłuższych śpiewów choralnych (Sekwencje, Gloria, Credo). W Mszy śpiewanej służą celebransowi ceremoniarz z akolitami, albo jeden lub dwaj ministranci.

c.       Mszę czytanąMissa lecta (bassa, secreta), w której wszystkie części kapłan recytuje; czy takiej mszy towarzyszy śpiewem chór czy lud zebrany, nie czyni żadnej różnicy. W zasadzie po zakończeniu mszy cichej, kapłan odmawiać powinien klęcząc u stopni ołtarza modlitwy nakazane przez Leona XIII. Wyjęte spod tego przepisu są tylko te msze św. ciche, którym kazanie, śpiew, gra na organach, albo asysta nadają pewną uroczystość zewnętrznym np. suma z kazaniem niedzielnym. Msze św. z pierwszą Komunią św., Bierzmowanie, ślub (Dekret z dn. 20-go czerwca 1923 r.). W zasadzie do Mszy czytanej służy celebransowi jeden ministrant, może także mu służyć dwóch ministrantów.

d.      Mszę pontyfikalną - Missa pontificalis, to Msza uroczysta odprawiana przez biskupa. Biskupowi asystuje, oprócz diakona i subdiakona, jeszcze dwóch honorowych diakonów i prezbiter-asystent. Specjalną formą Mszy pontyfikalnej jest uroczysta Msza św. odprawiana przez papieża - Msza papieska. 

Dawniej w zasadzie zdarzało się, że w przeciętnej parafii była jedna Msza św. śpiewana w niedzielę (suma), natomiast wszystkie inne Msze niedzielne i w ciągu tygodnia były Mszami czytanymi.

2.      W stosunku do wiernych rozróżnia się:

a.       Msze konwentualne w kościołach, gdzie jest zobowiązanie do chóru (katedralnych, kolegiackich, kapitulnych, klasztornych). Są one zgodne z oficjum dziennym a odprawia się je za dobroczyńców w obecności osób zobowiązanych do chóru.

b.      Msze parafialne, względnie pro populo, które samodzielni duszpasterze odprawiać mają w dniach obowiązujących ich do aplikowania za parafian (pro populo). Zwykle nazywa się parafialną także codzienna msza, wyróżniająca się liczniejszą obecnością parafian, jak też suma śpiewana w niedziele i święta nakazane. Wszelkie inne msze św. uważać należy za:

c.       Msze prywatne, lecz ta nazwa przypada też na ogół każdej mszy cichej (czytanej).
Warto jednak zaznaczyć, że Kodeks Rubryk Brewiarza i Mszału Rzymskiego z 1960 r. w punkcie 269 stanowi: Najświętsza Ofiara Mszy św., odprawiana według prawa i rubryk, jest aktem publicznego kultu składanego Bogu w imieniu Chrystusa i Kościoła. Dlatego należy unikać nazwy "Msza prywatna". Od tego czasu daje się zauważyć zastępowanie tej nazwy pojęciem "Msza sprawowana bez ludu" (por. Summorum Pontificum, pkt 2).

 

3. Pod względem formularza obowiązuje zasada, że Msza św. i modlitwy kanoniczne są codzienną jednolitą służbą Bożą katolickiego Kościoła, a przeto powinien formularz Mszy św. odpowiadać przypadającym modlitwom kanonicznym (brewiarza). Tylko ze szczególnych względów mogą być od tej reguły ogólnej w niektórych dniach przyjęte wyjątki. Msze św. zgadzające się z modlitwami kanonicznymi nazywają się:

a.       Missae secundum ordinem officii diei, zaś niezgadzające się mają nazwę:

b.      Missae extra lub praeter odrinem officii diei. Pierwsze nazywają się na ogół missae diei lub de die, a są albo missae de tempore, jeśli odpowiadają czasom i świętom roku kościelnego, lub missae Sanctorum albo de Sanctis, gdy odpowiadają przypadającym wówczas rocznicom lub uroczystościom Świętych Pańskich. Do mszy extra lub praeter ordinem officii zaliczają się msze wotywne i żałobne.

 

Msze dowolne (wotywy)

Każdy dzień tygodnia ma wyznaczoną osobną Mszę św.:

Poniedziałek: O Trójcy Przenajświętszej.
Wtorek
: O ŚŚ. Aniołach, albo o ŚŚ Apostołach.
Środa: O Św. Józefie, albo o ŚŚ. Apostołach Piotrze i Pawle.
Czwartek
: O Duchu św., albo o Najśw. Sakramencie.
Piątek
: O Męce Pańskiej, o Krzyżu św. lub o Najświętszym Sercu Jezusa.
Sobota
: O Najśw. Maryi Pannie.


Opracowanie Redakcji na podstawie:
PODRĘCZNIK TEOLOGII PASTERSKIEJ wedle najpoważniejszych autorów i nowszych orzeczeń Kongregacji, ułożył x. dr. Alojzy Jougan, emer. profesor teologii pasterskiej w uniwersytecie lwowskim, Lwów 1917.
MSZAŁ RZYMSKI z dodaniem nabożeństw nieszpornych opracował o. Gaspar Lefebvre benedyktyn, przekład polski poprawiali ks. dr Stefan Świetlicki i ks. Henryk Nowacki, opactwo św. Andrzeja, Lophem lez Bruges.
Johannes Brinktrine, Msza święta, Warszawa 1957.